Mamy pierwszy genom Y. pestis z epicentrum pierwszej udokumentowanej pandemii
2 września 2025, 08:38Po raz pierwszy udało się zdobyć genetyczny dowód na występowanie Dżumy Justyniana – pierwszej odnotowanej pandemii w historii ludzkości – tam, gdzie się rozpoczęła, we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Odkrycia dokonali naukowcy z University of South Florida we współpracy z kolegami z University of Sydney, CSIR-Indian Institute of Chemical Biology w Kalkucie oraz Florida Atlantic University. Ich badania uzupełniają ważne luki w rozumieniu pandemii. Dotychczas bowiem wszelkie dowody genetyczne pochodziły z Europy Zachodniej, z terenów odległych od epicentrum pandemii.
Bariera krew-mózg: odkurzacz i pompa w jednym
9 marca 2012, 06:45Bariera krew-mózg chroni układ nerwowy przed szkodliwymi wpływami. Do teraz nie wiedziano jednak, że pomaga także utrzymać delikatną równowagę kwasu glutaminowego. Kwas L-glutaminowy jest ważnym neuroprzekaźnikiem pobudzającym, ale w nadmiarze działa neurotoksycznie.
Lądolód Grenlandii jest bardziej wrażliwy niż sądzono. 7000 lat temu Prudhoe Dome nie istniało
6 stycznia 2026, 09:50Naukowcy opublikowali pierwsze wyniki badań prowadzonych w ramach projektu GreenDrill, którego celem jest pobranie próbek osadów i skał znajdujących się pod lądolodem Grenlandii. Badania takie mają pokazać przeszłość Grenlandii i rzucić światło na jej przyszłość. Z artykułu w Nature Geoscience, którego autorami są naukowcy z kilku amerykańskich uczelni, NASA oraz Uniwersytetu w Kopenhadze, dowiadujemy się, że Prudhoe Dome – 509-metrowa warstwa lodu i firnu znajdująca się w północno-zachodniej Grenlandii – roztopiła się około 7000 lat temu.
Oczyszczanie pomaga ociepleniu
27 kwietnia 2012, 12:09Klimatolodzy z Harvard School of Engineering and Applied Sciences dowodzą, że pyły z zanieczyszczeń przemysłowych chroniły wschód USA przed ocieplaniem się klimatu
Jedyny taki posąg – pomnik konny Marka Aureliusza
1 kwietnia 2026, 07:14Posąg konny Marka Aureliusza to jedyne zachowane do dzisiaj przedstawienie ponadnaturalnej wielkości pogańskiego cesarza rzymskiego na koniu. Cesarz-filozof, którego „Rozmyślania” czyta się do dzisiaj, był ostatnim z pięciu dobrych cesarzy, których rządy – od Nerwy w 96 roku po Marka Aureliusza w 180 roku – są częstokroć uznawane za złoty wiek cesarstwa rzymskiego.
Kreacjoniści górą
6 czerwca 2012, 12:35Gdy czytamy o walce kreacjonistów z nauczaniem teorii ewolucji, natychmiast na myśl przychodzą USA, gdzie w kilku stanach toczone są ostre spory pomiędzy zwolennikami obu poglądów. Tymczasem mało kto wie, że znacznie większe sukcesy kreacjoniści odnoszą w... Korei Południowej.
Miały pochodzić ze starożytności. Hełmy okazały się o setki lat młodsze
8 czerwca 2026, 11:52W 1990 roku u wybrzeży hiszpańskiego miasta Benicarló w Walencji rybacy wydobyli dwie duże bryły żelaza pozlepianego przez korozję i morskie osady. Bryły składały się z 43 żelaznych hełmów. Zostały znalezione na głębokości około 6 metrów na znanym stanowisku archeologicznym Piedras de la Barbada, gdzie wcześniej odkryto amfory, rzymskie kotwice, hełmy z brązu – w tym celtyckie/rzymskie hełmy typu Monetfortino z czasów wojen punickich oraz fragment hełmu chalcydyjskiego (IV/III wiek p.n.e.). Nowo odkryte hełmy uznano więc za pochodzące ze starożytności. Jednak obecne badania – przeprowadzone przez włosko-hiszpański zespół – dowodzą, że hełmy są o setki lat młodsze, niż przypuszczano.
Superkomputer do lodów
27 lipca 2012, 09:23Superkomputery kojarzą się z urządzeniami pozwalającymi na na badanie wnętrza gwiazd, służącymi do symulacji pogody i pomagającymi w szukaniu lekarstwa na raka. Tymczasem naukowcy z University of Edinburgh wykorzystali maszynę Cray XT5 do... symulowania lodów.
Wyczuwać mapę nosem
19 września 2012, 11:34Choć często nie zdajemy sobie z tego sprawy, mapy spełniają w naszym życiu wiele różnych funkcji - pozwalają nawigować w terenie, oddają stan wiedzy nt. geomorfologii, gleby czy szaty roślinnej. Dzięki graficzce Kate McLean, która poza fotografowaniem pasjonuje się również kartografią, od teraz wspomogą dodatkowo jeden z najbardziej niedocenianych ludzkich zmysłów - węch. Brytyjka stworzyła bowiem serię zapachowych map miast z różnych stron świata, w tym Glasgow czy Paryża.
Powstrzymali stwardnienie rozsiane
19 listopada 2012, 10:25Naukowcom z Northwestern University udało się powstrzymać rozwój stwardnienia rozsianego (MS) u myszy. Dokonali tego dzięki biodegradowalnym nanocząstkom, które dostarczyły do organizmu zwierzęcia antygen powodujący, iż układ odpornościowy przestał niszczyć mielinę.
